NestJS Mimarisi: Value, Class ve Factory Providers (14. Bölüm)

Posted on Jul 31, 2025

Provider Ne Demekti?

NestJS’de bir class veya değer, “provider” olarak tanımlanırsa constructor() içinde @Inject() ile enjekte edilebilir.

Yani dependency injection sistemine kayıtlı olur. Ama bu provider illa bir class olmak zorunda değil.

İşte tam burada 3 farklı yol devreye giriyor:

Tür	Ne Sağlar?	Ne Zaman Kullanılır?
Value Provider	Sabit bir değer (obj, string, sayı)	Config, sabit ayarlar, env verileri
Class Provider	Alternatif class tanımı	Mock servis, farklı implementasyonlar
Factory Provider	Fonksiyonla üretilen provider	Dinamik yapı, config’e bağlı servis üretimi

1. Value Provider

Bir sabit değer sistemin bir parçası olarak kullanılır.

const config = {
  apiKey: 'abc123',
  baseUrl: 'https://api.example.com',
};

@Module({
  providers: [
    {
      provide: 'CONFIG',
      useValue: config,
    },
  ],
})
export class AppModule {}

Sabit verileri DI sistemine sokmanın en basit yolu

2. Class Provider

Normalde şöyle tanımlarız:

@Module({
  providers: [EmailService],
})

Ama eğer EmailService yerine farklı bir class kullanılacaksa:

@Module({
  providers: [
    {
      provide: EmailService,
      useClass: MockEmailService,
    },
  ],
})

Ya da string tokenla:

@Module({
  providers: [
    {
      provide: 'IEmailService',
      useClass: EmailService,
    },
  ],
})

Kullanımı:

constructor(@Inject('IEmailService') private emailService: EmailService) {}

Mocklama, test senaryosu, veya farklı implemantasyonlar için süper

3. Factory Provider

En güçlü ve esnek yöntem.

Provider’ı bir fonksiyonla oluşturursun. Yani runtime’da veriye göre ne döneceğine sen karar verirsin.

@Module({
  providers: [
    {
      provide: 'DATABASE_URL',
      useFactory: () => {
        return process.env.NODE_ENV === 'prod'
          ? 'mongodb://prod-db'
          : 'mongodb://localhost/dev';
      },
    },
  ],
})

Ve:

constructor(@Inject('DATABASE_URL') private dbUrl: string) {}

Dilersen başka dependency’ler de inject edebilirsin:

useFactory: (configService: ConfigService) => {
  return configService.get('databaseUrl');
},
inject: [ConfigService],

Dinamik yapı isteyenler için biçilmiş kaftan

Neden Bu Kadar Çeşit Var?

Çünkü NestJS sadece class değil, her şeyi DI container’a dahil edebilsin istiyor.

Bu sistemin sana sundukları:

Modülerlik
Mock edilebilirlik
Test kolaylığı
Ortam bazlı konfigürasyon desteği

TL;DR - Ne Ne İçin Kullanılır?

Provider Türü	Kullanım Amacı
`useValue`	Sabit bir değer sağlamak (env, config, sabit obj)
`useClass`	Alternatif implementasyonla inject etmek
`useFactory`	Runtime’da logic çalıştırarak provider oluşturmak

Gerçek Hayattan Senaryolar

useValue -> app.config.ts içinde ConfigService’e sabitler vermek
useClass -> Development ortamında MockMailService, production’da SendGridMailService
useFactory -> Request başına değişen servisler üretmek (örneğin tenant bazlı database bağlantısı)

Dikkat Edilecek Noktalar

provide: kısmı string ise @Inject('TOKEN') ile kullanılmalı
useClass, useValue, useFactory birbirinin yerine geçemez
Factory provider içinde başka servisler kullanılacaksa inject mutlaka tanımlanmalı
Provider’lar Module içinde tanımlanmazsa inject edilemez

Sonuç

NestJS provider sistemi sadece class’larla sınırlı değil
3 farklı yol (value, class, factory) ihtiyaca göre çözüm sunar
Uygulamanın esnekliği ve sürdürülebilirliği bu yapılarla kurulur
Test yazmak, ortam yönetimi, configurasyon gibi konularda vazgeçilmezdir